Известные имена

Кабанбаев М.

Кабанбаев Марат (1948-2000) - детский писательКабанбаев Марат (Болат) (1948 - 2000) – детский писатель, журналист.

Родился 22 марта в 1948 г. в селе Улы-Каратал Зайсанского района Восточно-Казахстанской области. В 1975 г. окончил факультет журналистики Казахского государственного университета им. С. М. Кирова (ныне Казахский национальный университет им. аль-Фараби). Работал корректором, литературным сотрудником и заведующим отдела в редакции районной газеты «Достық» (1966-1968), затем корреспондентом в газете «Лениншіл жас» (ныне «Жас алаш», 1973-1975), редактором издательства «Жалын» (1975-1977), в комитете Государственного Издательства Казахской ССР (1977-1979), заведующим отдела в журнале «Жұлдыз» (1980-1986), редактором журнала «Парасат» (1991-1992), заместителем главного редактора газеты «Ана тілі» (1994-1998). В 1999 г. был назначен главным редактором газеты  «СолДат».

Первый рассказ «Сөну» был опубликован в 1966 г. в журнале «Жұлдыз».

Автор книг «Арстан, я и виолончель» (1977), сборника повестей «Путешественник Тити» (1981). Книга «Солнце в одуванчиках» (1975) удостоена 2-й премии на республиканском конкурсе на лучшее произведение для детей и юношества. По этой повести на студии «Казахфильм» снята полнометражная художественная лента «Когда тебе 12 лет».

Роман «Горький вкус» (1977) об обездоленном войной детстве ровесников Марата, сиротстве, долгом горьком привкусе войны. Тема войны также раскрыта и в рассказе писателя «Эхо» (1991).

Лауреат премии им. М. Ауэзова Союза Писателей Казахстана (1988) и Почетного диплома им. Х.-К. Андерсена (1990).

Произведения М. Кабанбаева переведены на украинский, молдавский, латышский, немецкий, узбекский языки.

Скончался 26 июня ы 2000 г. в г. Алматы.

 

 

М. Қабанбаев шығармалары

Произведения М. Кабанбаева

 

 

Кітаптар- Книги

 

 

Қабанбаев, М. Бақбақ басы толған күн [Мәтін] : повестер / М. Қабанбаев. - Алматы : Жазушы, 1975.- 93б. 

Қабанбаев, М. Арыстан, мен виоленчель және қасапхана [Мәтін] / М. Қабанбаев. – Алматы : Жалын, 1977. - 200 б.

Қабанбаев, М. Кермек дәм [Мәтін] : роман / М. Қабанбаев. - Алматы : Жалын, 1979. - 392 б.

Қабанбаев, М. Жиһанкез Тити [Мәтін] / М. Қабанбаев. – Алматы : Жалын, 1982. - 204 б.

Қабанбаев, М. Қала және қыз бала [Мәтін] : повесть және әңгімелер / М. Қабанбаев. - Алматы : Жалын, 1984. - 224 б.

Қабанбаев, М. Айшылық алыс жол [Мәтін] / М. Қабанбаев. - Алматы : Жалын, 1987. - 328 б.

Қабанбаев, М. Сурет салғым келмейдi [Мәтін] : повестер мен әңгiмелер / М. Қабанбай; ред.Қ. Баяндин. - Алматы : Балауса, 1994.- 272 б.

Қабанбай, М. Қазақ, қайда барасың? [Мәтін] / М. Қабанбай. - Алматы : Қазақстан, 1995. - 208 б.

Қабанбаев, М. Сурет салғым келмейдi [Мәтін] : повестер мен әңгiмелер / М. Қабанбай; ред.Қ. Баяндин. - Алматы : Балауса, 1995.- 272 б.

Қабанбай, М. Бақбақ басы толған күн [Мәтін] : повестер мен әңгімелер / М. Қабанбай . - Алматы : Жазушы, 2003. - 240 б. - (Қазақ балалар әдебиетінің қазынасы).

Қабанбаев, М. Бақбақ басы толған күн [Мәтін] : повестер мен әңгімелер / М. Қабанбаев. - Алматы : Балалар әдебиеті, 2006. - 160 б.

Қабанбаев, М. Шығармалары. Т. 1 [Мәтін] / М. Қабанбаев. - Астана : Фолиант, 2013. - 352 б. - (Алтай-Ертіс кітапханасы)

Қабанбаев, М. Шығармалары [Мәтін] : 5 томдық / М. Қабанбаев. - Алматы : Таймас, 2013-2015.

 

***

 

Кабанбаев, М. Арстан, я и виолончель [Текст] : повести / М. Кабанбаев; перевод с казахского Н. Алембекова; художник Г. Алимов. - М : Детская литература, 1980. - 110 с.

Кабанбаев, М. Вот он я - бывалый! [Текст] : повесть : перевод с казахского / М. Кабанбаев; перевод Н. Алембекова; художник Г. Епишин; редактор Э. О. Умеров. - М : Детская литература, 1986. - 126 с.

Кабанбаев, М. Четыре времени родной земли [Текст] : повести / М. Кабанбаев; редактор Г. Ертлесова; перевод с казахского Л. Космухамедовой; художник Б. Бапишев. - Алма-Ата : Жалын, 1986. – 240 с.

Кабанбаев, М. Горький вкус [Текст] : повесть, рассказы / М. Кабанбаев; перевод с казахского: В. Карпенко, О. Слободчикова, художник Г. Мырзалиев. - Алма-Ата : Жалын, 1990. - 272 с.

Кабанбаев, М. Эхо [Текст] : роман, рассказы : перевод с казахского / М. Кабанбаев. - Алма-Ата : Жазушы, 1993. - 464 с.

Кабанбаев, М. Долгий млечный путь [Текст] : роман / М. Кабанбаев. - М. : Русская книга, 2003. - 336 с.  - (2003 - год Казахстана в России)

 

 

 

 

М. Қабанбаевтың мерзімді басылымдар мен жинақтардағы жарияланымдары

 

Публикации М. Кабанбаева в периодических изданиях и сборниках

 

 

 

Қабанбаев, М. Сөну [Мәтін] : әңгiме / М. Қабанбаев // Жұлдыз. - 1966. - № 8. - Б. 92-96.

Қабанбаев, М. Алғашқы қар [Мәтін] : әңгiме / М. Қабанбаев // Лениншiл жас. - 1969. - 5 декабрь.

Қабанбаев, М. Жеңеше [Мәтін] : әңгiме / М. Қабанбаев // Жалын. - 1970. - № 6. - Б. 100-110.

Қабанбаев, М. Аптаның соңғы күнi [Мәтін] : әңгiме / М. Қабанбаев // Лениншiл жас. - 1971. - 3 июль.

Қабанбаев, М. Ахмет Безухов [Мәтін] : әңгiме // Қазақ әдебиетi. - 1994. - 14 қаңтар. - Б. 8-9.

Қабанбаев, М. Арыстан, мен, виолончель және қасапхана; Жиһангез Тити [Мәтін] / М. Қабанбаев // Қазақ балалар әдебиетінің классикалық үлгілері. Т. 5 : Повестер және әңгімелер / құраст.: Г. Орда, А. Әлібекұлы, А. Қалиева ; ред. А. Социалқызы. - Алматы : Арда, 2011. - Б. 222-307.

***

Кабанбаев. М. Эхо [Текст] : рассказ / М. Кабанбаев // Восход : повести и рассказы молодых писателей республик Средней Азии и Казахстана. - Фрунзе : Кыргызстан, 1978. - 404 с.

Кабанбаев, М. Младший брат [Текст] : повесть / М. Кабанбаев // Младший брат : повести современных казахских писателей. - Алма-Ата : Мектеп, 1987. - 208 с.

Кабанбаев, М. Солнце в одуванчиках [Текст] : повесть / М. Кабанбаев; перевод Н. Алембековой // Поле детства [Текст] : повести казахских писателей о подростках. - Алма-Ата : Жалын, 1988. - 176 с. - С. 38-80.

Кабанбаев, М. А луну не испугаешь выстрелом...; Жизнь проходит [Текст] : рассказы / М. Кабанбаев // Цветы и камень : сборник рассказов : перевод с казахского - Алма-Ата : Жазушы, 1989. - 284 с.

Кабанбаев, М. Арыстан, я и виолончель [Текст] : повесть / М. Кабанбаев // Мальчишки верхнего и нижнего аулов : повести : перевод с казахского / составитель Е. А. Сатыбалдиев. - Алма-Ата : Балауса, 1994. - 320 с.

Кабанбаев, М. Родной чужак [Текст] : рассказ / М. Кабанбаев // Независимый Казахстан : антология современной литературы в трех томах. Т. 1. Домбра и колыбель : детская литература. - М. : Художественная литература, 2013. - 586 с.

Кабанбай (Кабанбаев), М. "Влеченьем сердца и ума..." [Текст] : афоризмы / М. Кабанбай ; перевод А. Жумабаева // Простор. - 2013. - № 7. - С. 86-97.

URL:http://zhurnal-prostor.kz/assets/files/2013/2013-7/2013%20-%207%20-%206.pdf (Дата обращения: 05.06.2016)

Кабанбаев, М. Сам пропадай, а друга выручай [Текст] : отрывок из повести / М. Кабанбаев // Жаданова, К. Х. Литературное чтение : учебник в двух частях для учащихся 3 класса 11-летней общеобразовательной школы. Ч. 2 / К. Х. Жаданова, Е. Д. Бражникова. - Алматы : Алматыкітап баспасы, 2015. - 192 с.

 

 

 

 

 

М. Қабанбаев мақалалары

Статьи М. Кабанбаева

 

 

1974

 

Қабанбаев, М. Қасқыр...Жоқ, адамдар [Мәтін] : ["Көксерек" фильмi туралы] / М. Қабанбаев // Лениншiл жас. - 1974. - 10 январь.

 

1987

 

Қабанбаев, М. Туған өлке өрнегі [Мәтін] : [өзінің балалық шағы туралы] / М. Қабанбаев // Қазақ совет балалар жазушылары : қаламгерлік өмірбаян жинағы.- Алматы, 1987.- Б.174-179.

 

1994

 

Қабанбаев, М. Адамның бiр қызығы бала деген [Мәтін] : [қазақ баласының тұрмыстық тәрбиесi туралы] / М. Қабанбаев // Ана тiлi. - 1994. - 13 қаңтар. - Б. 1, 4.

Қабанбаев, М. Саттар [Мәтін] : [жазушы С. Ерубаев туралы эссе] / М. Қабанбаев // Ана тiлi. - 1994. - 3 ақпан . - Б. 3-4.

Қабанбай, М. Тайқазан яки ошақтың үш тағаны [Мәтін] : [қазақстандағы тiл ахуалы туралы] / М. Қабанбаев //Ана тiлi.- 1994.- 31 наурыз.- Б.1-3.

Қабанбаев, М. Тентек тiркестер [Мәтін] : [жазушының өмiрден көрген-бiлгендерi жайлы түйгендерi] / М. Қабанбаев // Жас Алаш. - 1994. -15 маусым.

Қабанбай, М. Үндемеген - үйдей пәле![Мәтін] : [Қазақстан баспасөзiндегi кемшiлiктер жайлы] / М. Қабанбаев // Ана тiлi. - 1994. - мамыр. - Б. 1, 3.

 

1996

 

Қабанбай, М. Бес белес [Мәтін] : [Қазақстан Респ. егемендiгi туралы] / М. Қабанбаев // Ана тiлi. - 1996. - 24 қазан. – Б. 1,4.

Қабанбай, М. Қазақ және Қазақстан [Мәтін] : [Қазақстан Респ. iшкi өмiрiндегi жаңалықтар мен өзгерiстер туралы] / М. Қабанбаев // Ана тiлi. - 1996. - 4 қаңтар. - Б. 1,4.

Қабанбай, М. Қалам ұшындағы рух [Мәтін] : [жазушының өзiнiң қаламгерлiк жолы туралы сұхбаты / М. Қабанбаев; әңг. Т.Ешенұлы] // Заман-Қазақстан.- 1996. - 27 желтоқсан.-Б.14.

 

1998

 

Қабанбаев, М. Арманым суретшi болу едi... [Мәтін] : [белгiлi балалар жазушысының өзi туралы сұхбаты / М. Қабанбаев; әңг. Б. Досымов] // Ұлан. - 1998. - 31 наурыз. - Б. 4-5.

Қабанбаев, М. Қазақстан қазiр қандай халде? [Мәтін] : [ҚР экономикасы туралы] / М. Қабанбаев // Дат. - 1998. - 17 қыркүйек. - Б. 4-5.

Қабанбаев, М. "Салауат! Қанағат! Сабыр!" - дейдi Мекке, Мәдине [Мәтін] : [қазақстандықтардың Сауд Арабиясына қажылық сапарынан кейiнгi ой] / М. Қабанбаев // Ана тiлi. - 1998. - 14 мамыр. - Б. 12-13.

 

***

 

1975

 

Кабанбаев, М. Главное работать [Текст] : [ о своем творчестве] / М. Кабанбаев // Ленинская смена. - 1975. - 10 апреля. – С. 4.

 

 

 

 

М. Қабанбаев туралы әдебиет

Литература о М. Кабанбаеве

 

 

Қазақстан [Мәтін] : ұлттық энциклопедия. 5 т. : К-Қ. - Алматы : Қазақ энциклопедиясы, 1999. - Қабанбай Марат (Болат): б. 173.

Шығыс Қазақстан облысы [Мәтін] : энциклопедия. - Алматы : Қазақ энциклопедиясы, 2014. – Қабанбай Марат (Болат): б. 420.

Қазақ әдебиеті [Мәтін] : энциклопедиялық анықтамалық / Қазақстан Республикасы Мәдениет, ақпарат және спорт министрлігі. - Алматы : Аруна, 2005. - (Мәдени мұра). Қабанбай Марат (Болат): б. 283.

Шығыс жұлдыздары [Мәтін] : энциклопедиялық анықтамалық. Т. 1 : Сөз зергерлері. Мәдениет майталмандары / құрастырушылар Ұ. Есдаулет, К. Құрмансейіт, Д. Кәпұлы. - Астана : Фолиант, 2011. - Қабанбайұлы Марат: б. 98.

Қазақстан жазушылары.ХХ ғасыр [Мәтін] : анықтамалық. - Алматы : Ана тілі, 2004. – Қабанбайұлы Марат: б. 169.

Қазақстан жазушылары [Мәтін] : анықтамалық / құраст. С. Қамшыгер; Қ. Жұмашева. - Алматы : Ан Арыс, 2009. - Қабанбайұлы Марат: б. 214.

Балалар бағының бағбандары [Мәтін] : анықтамалық. - Алматы : Балалар әдебиеті, 2008. - 300 б. - Қабанбаев, М. (ол туралы).

 

***

 

1990-1999

 

Жазушының жан сыры [Мәтін] : [жазушы М. Қабанбайдың Қазақстанның егемендiгi, ұлттық саясат және тiл тәуелсiздiгi жайлы толғанысы] // Қазақ әдебиетi. - 1995. - 6 қаңтар.- Б. 15.

Қайсенов, Қ. "Партизан" жанрдың жауынгерi [Мәтін] : [жазушы, журналист М. Қабанбай туралы] / Қ. Қайсенов // Жас Алаш. - 1996. - 7 желтоқсан. – Б. 4.

 

2000

 

Мәмет, С. Кер маралдай керілген Марат еді [Мәтін] / С. Мәмет // Егемен Қазақстан. - 2000.- 27 маусым. - Б. 6. – Қабанбаев. М. (ол туралы).

Сегізбай, К. Қош, қаламдас дос! Марат – ғұмыр тұйықталмайды  [Мәтін] / К. Сегізбай // Ана тілі.- 2000. - 4 мамыр. - Б. 7. – Қабанбаев. М. (ол туралы).

Ахметова К. Марат о бастан осындай еді... [Мәтін] / К. Ахметова // Ана тілі. - 2000. - 4 мамыр.- Б. 7. - Қабанбаев. М. (ол туралы).


Әлім, А. «Қасқыр да қас қылмайды жолдасына» [Мәтін] / А. Әлім // Қазақ әдебиеті.- 2000.-  19 мамыр. - Б. 10. -
Қабанбаев. М. (ол туралы).


Жұртбай, Т. Қош, Кентавр! [Мәтін] / Т. Жұртбай // Ана тілі. - 2000. - 4 мамыр.- Б. 7. -
Қабанбаев. М. (ол туралы).


Марат Қабанбаев [Мәтін] : [қазанама] // Қазақ әдебиетi. - 2000. - 28 сәуiр. - Б. 12.

 

2001

 

Сыбанбай,  С. Марат мектебінің түлегіміз [Мәтін] / С. Сыбанбай // Жас алаш.-  2001.- 26 сәуір. - Б. 4. - Қабанбаев. М. (ол туралы). 


Төленқызы, Р. Мен Кентавр – Маратты көрдім
[Мәтін]  / Р. Төленқызы // Жас алаш. - 2001. - 26 сәуір. - Б. 4. - Қабанбаев. М. (ол туралы).

 

2002

 

Ақыш, Б. Көркемдiк қолтаңбасы [Мәтін] : [жазушы М. Қабанбаев шығармашылығы жөнiнде бiрер ой] / Б. Ақыш // Жұлдыз. - 2002. - № 2. - Б. 141-152.

Мәмесейітов, Т. Тоғысқан толқын [Мәтін] : әдеби-сын мақалалар / Т. Мәмесейітов. - Алматы : Жазушы, 2002. - 240 б. – Қабанбаев. М. (ол туралы).

 

2003

 

Төлегенова, Б. Өмiр шындығын көркем бейнелеу [Мәтін] : Марат Қабанбаевтың балалар өмiрiнен жазылған повестерi / Б. Төлегенова // ҚазҰУ хабаршысы. Филология сериясы = Вестн. КазНУ. Серия филологическая. - 2003. -№ 6. - Б. 128-130.

 

2004

 

Панзабек,Б. Т. Марат Қабанбай әңгiмелерiндегi характер [Мәтін] / Б. Т. Панзабек // Мәдениетаралық қатысым мен қазақ, орыс филологиясының өзектi мәселелерi :халықаралық ғылыми конф. материалдары, Алматы 2004ж., 29-30 қазан. - Алматы, 2004. - Т.2. - Б. 104-106.

 

2006

 

Қамзин, К. Қадырғали, Марат және "Ыбекең" [Мәтін] : эссе / К. Қамзин // Айқап. - 2006. - 17 ақпан. - 12 б.

 

2007

 

Адырбекова, Э. Марат Қабанбаев шығармаларындағы көркемдiк ерекшелiктер [Мәтін] / Э. Адырбекова // Қ. А. Яссауи атындағы халықаралық қазақ-түрiк университетiнiң хабаршысы. Қоғамдық ғылымдар сериясы. - 2007. - № 1. - Б. 125-132; № 2. - Б. 162-169. - Библиогр.: 3 атау.

Барбосынова, Қ. Т. Марат Қабанбаев - балалар жазушысы [Мәтін] / Қ. Т. Барбосынова Қ. Т. // Чистяковские чтения : материалы регионального семинара (14 апреля 2007 года). - Усть-Каменогорск : Издательство КАСУ, 2007. - Б. 133.

 

2008

 

Абдуллина, З. А. Балалар әдебиеті кейіпкерлерінің тілдік тұлғасы (Б. Соқпақбаев, М. Гумеров, М. Қабанбаевтың шығармалары бойынша) [Мәтін] : филология ғылымдарының кандидаты ғылыми дәрежесін алу үшін дайындалған диссертацияның авторефераты / З. А. Абдуллина. - Алматы : [б. и.], 2008. - 24 б.

Нармаханова, Ж. "Нағыз Бейiмбетчик" [Мәтін] : [жазушы М. Қабанбаев туралы] / Ж. Нармаханова // Евразия-kz. - 2008. - 16 мамыр. - Б. 8.

 

2010

 

Білгенге маржан [Мәтін] : қанатты сөздер мен мақал-мәтелдер / құраст. А. Қ. Керімтаев. - Алматы : Көркем баспасы, 2010. - 416 б. - Қабанбаев, М. (ол туралы).

 

 

2011

Қажыбаева, Д. К. Қазақ балалар әдебиеті [Мәтін] / Д. К. Қажыбаева. - Астана : Арман-ПВ, 2011. - 412 б. - Қабанбаев, М. (ол туралы).

Кастаева, А. Қазақтың «Кентавры» атанған Марат Қабанбай [Мәтін] / А. Кастаева, Ә. С. Смаилова // Чистяковские чтения [Текст] : материалы регионального семинара (14 апреля 2011 г.). Ч. 2. - Усть-Каменогорск : КАСУ, 2011. - Б. 58-61.

 

2012

 

Садығұлова, А. Ш. М. Қабанбаев повестерiндегi бала психологиясының көркемдiк әлемi [Мәтін] / А. Ш. Садығұлова // Педагогика және оқушы психологиясы. - 2012. - № 2. - Б. 36-37.

 

2013

 

Байхонов, С. Жадымның жаңғырығы [Мәтін] : [жазушы М. Қабанбаевтың шығармашылығы жайында] / С. Байхонов // Жалын. - 2013. - № 1. - Б. 71-80.

Кеңшілікұлы, Амангелді. Жүрек сөзі [Мәтін] : эсселер, әдеби зерттеулер мен мөлтек сырлар / А. Кеңшілікұлы. - Астана : Фолиант, 2013. - 336 б. - Қабанбаев, М. (ол туралы).

Сақажанова, Ә. Қайталанбайтын талант [Мәтін] : [жазушы Марат Қабанбаев туралы] / Ә. Сақажанова // Егемен Қазақстан. - 2013. - 12 сәуiр. - Б. 7.

 

2015

 

Есдәулет, Ұ. Қаламгер Қабанбайға неге бір белгі жоқ? [Мәтін] : [белгілі балалар жазушысы Марат Қабанбайдың есімін мәңгі есте қалдыру туралы] / Ұ. Есдәулет  // Дидар. - 2015. - 19 қараша. - Б. 26.

 

***

Литература Казахстана [Текст] : энциклопедический справочник / Министерство связи и информации Республики Казахстан; Комитет информации и архивов. -  Алматы : Аруна : Қазығұрт, 2010. - (Мәдени мұра). – Кабанбай Марат (Болат): с. 232.

Писатели Казахстана [Текст] : справочник. - Алма-Ата : Жазушы, 1982. - 280 с.

Писатели - лауреаты Международных литературных премий [Текст] : эксересс-информация / составитель С. А. Карабаева ; редакторы:Е. С. Шунькова, Л. В. Михеева; ответственная за выпуск К. К. Карчалова. - Усть-Каменогорск : ОДЮБ, 2006. - 40 с. – Кабанбаев М. (о нем).

Рябинина, А. Память о нем - книги [Текст] : [о мероприятиях, посвященных 60-летию М. Кабанбаева] / А. Рябинина // Приуралье. - 2008. - 29 марта. - С. 5.

Рябинина, А. Тепло родной земли [Текст] : [о мероприятиях, посвященных 60-летию М. Кабанбаева, прошедших в Уральской областной библиотеке для детей и юношества им. А. Гайдара ] / А. Рябинина // Приуралье. - 2008. - 3 апреля. - С. 15.

Жайлаубаева, Г. К. Особенности творчества Марата Кабанбаева [Текст] / Г. К. Жайлаубаева // Международная интеграция образовательного пространства: приоритеты и перспективы развития : сборник докладов международной научно-практической конференции (27-29 октября 2011 г.). - Усть-Каменогорск : Издательство КАСУ, 2011. - Ч. 2. - С. 153-163. - Библиография: 6 назв.