Известные имена

Құрметті оқырмандар!

2004 жылдан бастап "Шығыс Қазақстан танымал есімдер" дерекқорын толықтыру жұмыстары жүргізілуде. Жобаның мақсаты – Шығыс Қазақстан өңірінің барлық танымал тұлғалары туралы барынша толық ақпарат жинау. Бүгінгі таңда бұл ақпараттық ресурста біздің жерлес ақын-жазушылар, ғалымдар мен ағартушылар, Ұлы Отан соғысына қатысушылар, Алаш қайраткерлері және басқа да бөлімдер ұсынылған. Бұл – отандастарымыздың тұлға мен тағдырларында біздің бірегей өлкеміздің ортақ портретін жасауға көмектеседі.
Библиография 2018 жылға дейін жинақталғанын хабарлаймыз. Кейінірек түскен әдебиеттерді кітапхана сайтының электрондық каталогынан табуға болады: http://pushkinlibrary.kz немесе бізге мына поштаға хабарласа аласыз: spravka@pushkinlibrary.kz
Дерекқорды толықтыру жұмыстары жалғасуда және Сіз де жаңа есім немесе жаңа өмірбаяндық деректерді ұсына аласыз.  Бұл біздің ортақ жұмысымыз әрі біздің ортақ Үйімізді даңққа бөлеген азаматтар алдындағы борышымыз.

abai r pushkin r kray r  

Шынкожа батыр

kogaШынкожа Базаркулулы (1706-1768) – казахский батыр, полководец

Шынкожа батыр из племени Найман рода Каракерей. Родился в 1706 году. По историческим данным, с юношеских лет Шынкожа отличался храбростью, бесстрашием и ловкостью, за что уже в 21 год прослыл молодым батыром. В борьбе с джунгарским нашествием тума Шынкожа батыр сражался в отряде Каракерей Кабанбай батыра. В 1727 г. в битве при Буланты-Билеути он прославился личным героизмом и стал молодым батыром. В 1730 г. он участвовал в битве при Аныракай-Алаколе. В 1752 –1754 годах проявил себя в битве при Чагане и руководил отрядом племен тума, токпак и байгана. Он был отмечен как талантливый воин при освобождении Жетысуского, Алтайского и Тарбагатайского районов от джунгар. Во время казахско-киргизского конфликта Шынкожа был окружен, он отрубил себе палец и передал выжившим героям, для захоронения на казахской земле. Шынкожа погиб в 1768 году в бою в Нарынской области Кыргызской Республики в так называемой «Жаильской резне». Местонахождение тела Шынкожа неизвестно, а его палец был похоронен на холме вдоль реки Нарын в селе Шынкожа Аягозского района Восточно-Казахстанской области. В 1996 году в год 290-летия Шынкожа батыра в Аягозском районе, на месте захоронения его пальца был возведен мавзолей. В 2016 году установили новый памятник – это замена старому, установленному в 1996 году. В первом варианте постамент выполнен из кирпича, во втором – из гранита. Скульптура Шынкожа батыра в обоих случаях – из бронзы, только в последней вариации фигура славного воина восседает на коне. Автор произведения – Еркин Макулбаев, соавторы – Казыбек Дулатов и Бауыржан Жуасбаев из Алматы. Первый вариант монумента установили возле школы населенного пункта.

Именем Шынкожи названа большая улица в Аягозе. Героизм Шынкожа батыра хорошо описан в дилогии И. Жумадилова «Дарабоз».

Шынқожа батыр туралы:


Тоғыз тума тарихы [Электрондық ресурс] : [Тума шежіресі]. - Алматы : Өлке, 2000. - 216 б. с.

Бәйдібек баба - Алып Бәйтерек. Ұрпақтар шежіресі [Мәтін] / құраст. Отаров А. - Алматы : Өнер, 2007. - 816 б.

Жұмаділов, Қабдеш. Дарабоз : тарихи роман-дилогия / Қ. Жұмаділов.
1-кітап. - Алматы : Мерей, 2018. - 488 б

Жұмаділов, Қабдеш. Дарабоз : тарихи роман-дилогия / Қ. Жұмаділов. 2-кітап. - Алматы : Мерей, 2018. - 476 б.