Известные имена

Шарипов А.

Шарипов Ади

Шарипов Адий (1912-1993 гг.) – педагог, Заслуженный учитель Казахской ССР, писатель, доктор филологических наук. Участник второй мировой войны.

Родился в деревне Мариновка Жарминского района Семипалатинской (Восточно-Казахстанской) области. После окончания Казахского педагогического института им. Абая работал учителем школы Алматинской области. Впоследствии был министром просвещения Казахской ССР, заместителем Председателя Совета Министров, министром иностранных дел Казахской ССР, первым секретарем Союза писателей Казахстана, директором Института литературы и искусства им. М. О. Ауэзова АН Казахской ССР. 

Автор повестей «Партизанская дочь», «Пожар в лесу», «Звезды за решеткой» и др.; романов «Дочь степей», «Тайна друга», «Думы друга» (1978г., журнальный вариант). По киносценарию Шарипова «Орман хикаясы» («Лесная история») снят художественный фильм (приз Министерства обороны СССР, кинофестиваля стран Азии и Африки в Ташкенте, Всесоюзного кинофестиваля в Алматы). Автор монографий «Жизнь и творчество Ж.Саина», «Современная эпоха и проблемы развития казахской литературы», «Традиции и новаторство в казахской литературе» (1984), «Творчество Сырбая Мауленова»; научных статей по литературоведению и педагогике; автор-составитель хрестоматии по казахской литературе для 9-го класса средней школы.

Произведения А. Шарипова переведены на иностранные языки.

Награжден орденами Ленина, двумя орденами Трудового Красного Знамени, Красной Звезды, «Знак Почета», Отечественной войны 1-й степени, Почетной грамотой Верховного Совета Казахской ССР.

Улицы г. Алматы и г. Минска (Белоруссия), крестьянское хозяйство в Жарминском районе ВКО, школа № 16 г. Алматы, аудитория в ЕНУ им. Л. Н. Гумилева носит имя Ади Шарипова. В г. Алматы установлен памятник партизану-фронтовику. О нем снят документальный фильм «Асыл бейне», Имя Ади Шарипова занесено в библиографический справочник "Выдающиеся люди планеты".

 

Ә. Шәріпов шығармалары

Произведения А. Шарипова

Кітаптар – Книги

Шәріпов, Ә. Қазақстан халық ағарту iсi 40 жылда[Мәтін]/ Ә. Шәріпов.- Алматы, 1961.- 46 б.

Шәріпов, Ә. Жұмағали Саинның өмірі мен творчествосы [Мәтін] / Ә. Шәріпов. - Алматы : Оқу-Педагогика, 1964. - 200 б.

Шәріпов, Ә. Партизан қызы; Ормандағы от; Тон [Мәтін] : повесть / Ә. Шәріпов . - Алматы : Жазушы, 1968. - 439 б.

Шәріпов, Ә. Алыс жағалаулар [Мәтін] : жол жазбалар / Ә. Шәріпов. - Алматы : Жазушы, 1970. - 224 б.

Шәріпов, Ә. Алыс жағалаулар [Мәтін] : жол жазбалар / Ә. Шәріпов. - Алматы : Жазушы, 1974. - 224 б.

Шәріпов, Ә. Сахара қызы [Мәтін] : роман / Ә. Шәріпов. - Алматы : Жазушы, 1979. - 426 б.

Шәріпов Ә. Екі томдық таңдамалы шығармалар [Мәтін] / Ә. Шәріпов. - Алматы : Жазушы, 1982. - 496 б

Т. 2 : Таңдамалы : жол хикаясы және повестер. - Алматы : Жазушы, 1982. - 496 б

Шәріпов, Ә. Сырбай Мәуленов творчествосы [Мәтін] / Ә. Шәріпов. - Алматы : Қазақ ССР Ғылым баспасы, 1985. - 240 б.

Шәріпов, Ә. Арбасу [Мәтін] : [Ұлы Отан соғысындағы жауынгерлер ерлігіне арналған повестер мен әңгімелер] / Ә. Шәріпов. - Алматы : Жазушы, 1988. - 320 б. с.

Шәріпов, Ә. Жақсылыққа жаралған жүрек [Мәтін] : естеліктер, арнау өлеңдер, хаттар мен құжаттар / Ә. Шәріпов. - Алматы : Орхон, 2010. - 408 б.

Шәріпов, Ә. Екі томдық шығармалар жинағы [Мәтін] / Ә. Шәріпов. - Алматы : Ан Арыс, 2012. - 560 б.

Т. 1 : Повестер / ред. К. Құныпияұлы. - Алматы : Ан Арыс, 2012. - 560 б.

                                            

***

Шарипов, А. Дочь партизана [Текст] : повесть / А. Шарипов .- Алма-Ата: Жазушы, 1965.- 236 с.

Шарипов, А. Жизнь и творчество Ж. Саина [Текст] : автореферат диссертации на соискание ученного степени канд. филол. наук / АН КазССР / А. Шарипов. - Алма-Ата, 1968.- 15 с.

Шарипов, А. История одного полушубка [Текст] / А. Шарипов.- Алма-Ата: Жазушы, 1969.- 308 с.

Шарипов, А. История одного полушубка[Текст] / А. Шарипов.- М.: Сов. писатель, 1971.- 320 с.

Шарипов, А. Дочь партизана [Текст] : повесть / А. Шарипов.- Алматы: Казгослитиздат, 1963.- 216 с.

Шарипов, А. Творчество Жумагали Саина [Текст] : литературные очерки и статьи /А. Шарипов. – Алма-Ата : Жазушы,1968. - 164 с.

Шарипов, А. История одного полушубка [Текст] : повести / А. Шарипов. - Алма - Ата : Жазушы, 1969. - 308 с.

Шарипов, А. Некоторые проблемы современного казахского литературоведения // XXIV съезд КПСС и задачи развития общественных наук.- Ташкент, 1972. - С. 583-589

Шарипов, А. Звезды в темнице [Текст]: повести / А. Шарипов.- Алма-Ата: Жазушы, 1973.- 248с.

Шарипов, А. Звезды в темнице [Текст] : повести / А. Шарипов. - Алма-Ата : Жазушы, 1976. - 223 с.

Шарипов, А. Бекболат[Текст] : повести, рассказы, путевые очерки / А. Шарипов.- Алма-Ата: Жазушы, 1979.- 320 с.

Шарипов, А. Фронтовые повести [Текст] / А. Шарипов. - Алма-Ата : Жалын, 1982. -422 с.

Шарипов, А. Традиции и новаторство в казахской литературе [Текст] / А.Шарипов. - Алма-Ата : Мектеп. -1983. - 136 с.

Шарипов, А. История одного полушубка [Текст] : повесть / А. Шарипов. - Алма-Ата : Жалын, 1985. - 32 с.

Шарипов, А. Дочь степей [Текст] : роман / А. Шарипов . - Алма-Ата : Жазушы, 1986. - 351 с.

Шарипов, А. Избранное [Текст] / А. Шарипов. - Астана : Фолиант, 2014. - 440 б.

Т. 1 : повести. - Астана : Фолиант, 2014. - 440 б.

Шарипов, А. Избранное [Текст]/ А. Шарипов. - Астана : Фолиант, 2014. - 440 б.

Т. 2 : роман, повести, очерки. - Астана : Фолиант, 2014. - 432 б.

 

Мерзімді басылымдардағы мақалалар

Публикации в периодических изданиях

 

Шәріпов, Ә. Ұлы ұстазбен ақырғы және соңғы кездесу [Мәтін] / Шәріпов Ә. // Қазақ әдебиеті. - 2002. - 27 қыркүйек.- Б.6

                                            ***

Шарипов, А. Гимн великой дружбе [Текст] : о декаде русской литературы и искусства в Казахстане / А. Шарипов // Парт. жизнь Казахстана. - 1964. - N 11. - С.31-36

Шарипов, А. Герои живут рядом [Текст] : [писатели Казахстана между IV и V съездами писателей Казахстана] / А. Шарипов // Ленинская смена.- 1966.- 8 мая

Шарипов, А. Дни Мухтара Ауэзова на московской земле [Текст]: [интервью с секретарем правления Союза писателей Казахстана] /А. Шарипов // Ленинская смена.- 1967.- 26 дек.

Шарипов, А. Исполнение высокого долга[Текст]: [О мероприятиях, принятых президиумом и секретариатом Правления Союза писателей Казахстана по осуществлению юбил. изд. лит. Лениниана]/А. Шарипов // Простор.- 1968.- N 12.- С.109-111

Шарипов, А. Крылья над степью [Текст]: [Влияние А.М.Горького на казахскую литературу] /А. Шарипов // Лит. газета.- 1968.- N 13.- 27 марта.- С.3

Шарипов, А. Ленинская тема в казахской литературе [Текст] /А. Шарипов // Казахст. правда.- 1968.- 17 нояб.

Шарипов, А. Наш Илеке[Текст] : [К 70-летию Л.С.Соболева] /А. Шарипов // Казахст. правда.- 1968.- 20 июля

Шарипов, А. Главный герой - коммунист [Текст] : [о произведениях каз. писателей] /А. Шарипов // Казахст. правда. - 1969. - 20 ноябрь ; 1974. - 20 нояб.

Шарипов, А. Источник вдохновения: [образ В.И.Ленина в каз. лит.]/А. Шарипов // Огни Алатау.- 1969.- 4 сент.

Шарипов, А. Ленин учил беречь таланты: [О творчестве молодых писателей Казахстана] /А. Шарипов // Ленинская смена.- 1970.- 9 апр.

Шарипов, А. Вечный огонь[Текст]: [к 70-летию со дня рождения Г.Мусрепова] А. Шарипов // Казахст. правда.- 1972.- 22 марта.

Шарипов, А. Его книги [Текст] : [об издании книг Ауэзова] / А. Шарипов // Огни Алатау.- 1972. - 28 сентябрь

Шарипов, А. На дальних берегах : отр. из книги / пер. с каз./А. Шарипов // Учитель Казахстана.- 1973.- 1 янв.

Шарипов, А.   Воплощение образа коммуниста в произведениях писателей Ср. Азии и Казахстана [Текст] / А. Шарипов // Простор.- 1974. - N 11. - С.91-94

Шарипов, А. Звезды в темнице [Текст]: повести /А. Шарипов.- Алма-Ата: Жазушы, 1976.- 224с.

 Ә. Шәріповтің қатысуымен шыққан басылымдар

Издания, вышедшие при участии Шарипова А.

 Жансүгіров, І. Бес томдық шығармалар жинағы [Мәтін] : [жауапты шығарушы Ә. Шәріпов] / І. Жансүгіров. - Алматы : Жазушы, 1987. - 416 б.

Т. 3 : Жолдастар : роман / Қазақ ССР ғылым академиясы, М. О. Әуезов атындағы әдебиет және өнер институты. - Алматы : Жазушы, 1987. - 416 б.

Жансүгіров, І. Бес томдық шығармалар жинағы [Мәтін]: [жауапты шығарушы Ә. Шәріпов] / І. Жансүгіров. - Алматы : Жазушы, 1988. - 432 б.

Т. 4 : Әңгімелер, очерктер, фельетондар / Қазақ ССР ғылым академиясы, М. О. Әуезов атындағы әдебиет және өнер институты. - Алматы : Жазушы, 1988. - 432 б.

Жансүгіров, І. Бес томдық шығармалар жинағы [Мәтін] : [жауапты шығарушы Ә. Шәріпов] / І. Жансүгіров. - Алматы : Жазушы, 1988. - 432 б.

Т. 5 : Пьесалар, фельетондар, мақалалар / Қазақ ССР ғылым академиясы, М. О. Әуезов атындағы әдебиет және өнер институты. - Алматы : Жазушы, 1988. - 432 б. 

Ә. Шәріпов туралы әдебиеттер

Литература о А. Шарипове

Книги - Кітаптар

Қирабаев, С. Көп томдық шығармалар жинағы [Мәтін]. Т. 7 / С. Қирабаев . - Алматы : Қазығұрт, 2007. - 496 б. – Кең жаратылған адам : Әди Шәріповті еске алу : б. 371-389.

Елеукенов, Ш. Әдебиет және ұлт тағдыры [Мәтін] / Ш. Елеукенов . - Алматы : Жалын баспасы, 1997. - 368 б. – Әди Шәріпов: б. 322-344.

Қирабаев, С. Өмір тағылымдары [Мәтін] : естеліктер / С.Қирабаев . - Алматы : Білім, 2006. - 480 б. – Алыптар мен арыстар : Әди Шәріпов: б. 333-341

Майтанов, Б. Қ. Сөз сыны (ХХ ғасыр әдебиетінің көріністері) [Мәтін] : зерттеулер, мақалалар, портреттер / Б. Қ. Майтанов . - Алматы : Ғылым, 2002. - 344 б. – Ер боп туса азамат : Әди Шәріпов: б. 202-215.

Рәш, М. Мен айтпай, сірә кім айтар... [Мәтін] / М. Рәш . - Астана : Елорда, 2005. - 248 б.- Шәріпов шапағаты : мемлекет, қоғам қайраткері, партизан-жазушы, ғалым Әди Шәріпов -90 жаста: б. 121-145.

Семей өңірінің ақын-жазушылары [Мәтін] : био-библиографиялық көрсеткіш / Абай атындағы әмбебап ғылыми кітапхана. - Семей : Талант, 2005. - 96 б.- Шәріпов Әди: б. 90

Тарихи тұлғалар [Мәтін] : танымдық-көпшілік басылым : мектеп жасындағы оқушылар мен көпшілікке арналған. - Алматы : Алматыкітап, 2005. - 368 б. – Шәріпов Әди: б. 217-218.

Қазақтың тәлімдік ойлар антологиясы [Мәтін] : 10 томдық. Т. 6 : Ұлттық тәлім-тәрбиелік ғылымдардың дамып, қалыптасу тарихынан : 1920-2000 жылдар. - Алматы : Сөздік - Cловарь, 2009. - 400 б. – Шәріпов Әди: б. 260-263.

Тарихи тұлғалар [Мәтін] : танымдық-көпшілік басылым : мектеп жасындағы оқушылар мен көпшілікке арналған. - Алматы : Алматыкітап, 2011. - 376 б. – Шәріпов Әди (1912-1993): б. 197

Қазақстан жазушылары ХХ ғасыр [Мәтін] : анықтамалық. - Алматы : Ана тілі, 2004. – Шәріпов Әди: б. 340

Семей өңірінің ақын-жазушылары [Мәтін] : био-библиографиялық көрсеткіш / Абай атындағы әмбебап ғылыми кітапхана. - Семей : Талант, 2005. - 96 б. – Шәріпов Әди: б. 90

Қазақстан жазушылары [Мәтін] : анықтамалық / жауапты ред. Б. Шаханұлы. - Алматы : Ан-Арыс, 2009. - Шәріпов Әди: б. 430

Ысқақұлы, Д. Қазақ әдебиеттанушылары [Мәтін] : энциклопедиялық анықтамалық / Д. Ысқақұлы. - Алматы : Қазақ энциклопедиясы, 2013. - 496 б. – Шәріпов Әди: 471-472.

Қайсенов Қ. Шығармалары [Мәтін]. - Астана : Фолиант, 2013. - 320 б.

Т. 1 : Жау тылында : деректі хикаяттар. - Астана : Фолиант, 2013. - 320 б. – Шәріпов А. Алғы сөз: б. 3-4

Шығыс Қазақстан облысы [Мәтін] : энциклопедия. - Алматы : Қазақ энциклопедиясы, 2014. - 848 б. - Шәріпов Әди: б. 806

Орда Г. Сөз құдіреті [Мәтін] : зерттеулер мен мақалалар / Г. Орда. - Алматы : Дәстүр, 2016. - 384 б. – Шәріпов Әди: б. 342

                                                

***

Писатели Семипалатинского региона [Текст] : био-библиографический указатель / Семипалатинская универсальная научная библиотека им. Абая. - Семипалатинск : Талант, 2006. - 82 с.- Шарипов Адий: с. 80

Писатели Казахстана [Текст] : справочник. - Алма-Ата : Жазушы, 1982. - 280 с.- Шарипов Ади: с. 260

Ровенский Н. Совпадение [Текст] : литературные портреты, статьи, рецензии / Ровенский Н. - Алма-Ата : Жазушы, 1986. - 343 с.

Литература Казахстана [Текст] : знциклопедический справочник . - Алматы : Ќазыєўрт, 2010. - 528 с. – Шарипов Адий: с. 511

Мақалалар

Статьи

 

Алтынбаев, Қ. Әди Шәріповке арнау [Мәтін] : [жерлесіміз, партизан-жазушы Әди Шәріповтың 80 жылдық мерейтойына арнау] / Қ. Алтынбаев // Рауан. - 1992. - 6 қараша.- б.4.

Қабышұлы, Ғ. Әди Шәріпұлы [Мәтін] : [партизан -жазушы туралы] / Ғ. Қабышұлы // Түркістан. - 1997. - 18-23 желтоқсан. - Б. 3

Мұхамеджанова, А. Махаббат деген қандай-ды! [Мәтін] / А. Мұхамеджанова // Егемен Қазақстан. - 2001. - 30 мамыр.- Б. 15.

Садықұлы, Ғ. Соғыста партизан, өмірде қайраткер [Мәтін] : [Ә. Шәріпов туралы] / Ғ. Садықұлы // Түркістан http://www.turkestan.kz. - 2002. - 5 желтоқсан.- Б. 7

Нұршайықов, Ә. Абзал аға [Мәтін] : [көрнекті жазушы Әди Шәріпов туралы естелігінен үзінді] / Ә. Нұршайықов // Қазақстан - ZAMAN . - 2002.- 6 желтоқсан. – 13 б.

Мұқашева, М. Зерделі ойдың иесі [Мәтін] : [Әди Шәріповтың туғанына 90 жыл толуына орай] / М. Мұқашева // Дидар. - 2002. - 14 желтоқсан. - Б. 5

Майтанов, Б. Толағай өмір толғамы [Мәтін] : [Ә. Шәріпов туралы]/ Б. Майтанов // Қазақ әдебиеті. - 2002. - 27 желтоқсан.- Б.10

Рахметова, Ж. Әди аға тірі әлі [Мәтін] / Ж. Рахметова // Рауан - Восход. - 2003. - 25 шілде.- Б.1

Қаңтарбаев, Ә. Жармадағы қос мереке : [Ә. Шәріпов туралы][Мәтін] / Ә. Қаңтарбаев // Дидар. - 2003. - 2 тамыз.- Б.6

Зұнымханова, А. Ә. Шәріповтың қазақ ағартушылары педагогикалық идеяларын ашып көрсетудегі рөлі [Мәтін] / А. Зұнымханова // Бастауыш мектеп. - 2005. - №1. - Б. 35-36

Рәш, М. Шәріпов шапағаты [Мәтін] : мемлекет, қоғам қайраткері, партизан-жазушы, әдебиетші, ғалым Әди Шәріпов хақында [Мәтін] / М. Рәш // Қазақстан - ZAMAN. - 2008. - 25 желтоқсан. - 24 б.

Зайкенова, Р. Жүрегі жылы жан [Мәтін] : [көрнекті қоғам және мемлекет қайраткері, жауынгер-жазушы, ғалым Әди Шәріпов туралы] / Р. Зайкенова // Егемен Қазақстан. - 2011. - 19 наурыз.- Б.10.

Арынұлы, Р. Әдидің әлемі [Мәтін] : [партизан жазушы Ә. Шәріпов туралы] / Р. Арынұлы // Ертіс өңірі. - 2011. - 22 маусым. - Б.11, 13.

Қасым, А. Әди ағаның тойы осылай өткен еді [Мәтін] : [жазушы Ә. Шәріпов туралы.] / А. Қасым // Дидар. - 2012. - 15 ақпан. - Б. 5.

Ол күндер ұмытылмайды (1941-1945) [Мәтін] // Семей таңы . - 2012. - 8 мамыр. - Б. 4

Соғымбаев, О. Ақберен [Мәтін] : Әди Шәріпов - 100 / О. Соғымбаев // Семей таңы . - 2012. - 22 мамыр. - Б. 5

Калимжарова, Ж. Өр де, өктем тұлға [Мәтін] : [Әди Шәріпов тураы] / Ж. Калимжарова // Қалба тынысы. - 2012. - 4 мамыр. - Б. 2.

Өңірімізден шыққан ғұлама [Мәтін] : [Әди Шәріпов туралы] // Аудан тынысы. - 2012. - 21 қыркүйек. - Б. 2

Зайкенова, Р. Жақсылыққа жаралған жүрек [Мәтін] : [партизан-жазушы Әди Шәріпов туралы] / Р. Зайкенова // Қазақ әдебиеті. - 2012. - 7 қыркүйек. - Б. 11.

Қабышұлы, Ғ. Әйгілі Әди Шәріпов [Мәтін] : [атақты партизан, қоғам қайраткері, жазушы Әди Шәріповтың туғанына -100 жыл.] / Ғ. Қабышұлы // Дидар. - 2012. - 18 қыркүйек.- Б.5.

Орда, Г. Қаламын қару еткен [Мәтін] / Г. Орда // Түркістан . - 2012. - 13 қыркүйек . – Б. 4

Зүкенов, М. Ауылға Әди Шәріпұлының аты берілді [Мәтін] : [партизан жазушы Ә. Шәріповтың 100 жылдық мерейтойы туған жерінде аталып өтті.] / М. Зүкенов // Дидар. - 2012. - 15 желтоқсан.- б.1.

Қасымжанов, Т. Әди Шәріповтың есімін есте қалдыру мақсатында Жармада игі шаралар жүзеге асты [Мәтін] / Т. Қасымжанов // Дидар. - 2013. - 11 қаңтар. - б. 3.

Уалтаева, А. С. Әди Шәріпов - партизан жазушы [Мәтін] / А. С. Уалтаева, Л. К. Рахметжанова // ІІ-ші Нүсіпбеков оқулары . - 2014.- Б.257-260.

                                                

***

Габдуллин, М. Воин, писатель, ученый [Текст] / М. Габдуллин // Казахстанская правда. - 1972. - 15 дек. - С. 5

Щеголихин, И. Верность содружества [Текст] : [о писателе А.Шарипове] / И. Щеголихин // Ленинская смена. - 1983. - 25 янв. - С. 4

Медведев, А. Отважный партизан [Текст] : [писатель Адий Шарипов] / А. Медведев // Казахстанская правда. - 1985. - 4 мая . – С. 4

Жумабайулы, М. Горсть жарминской земли [Текст] : [писатель-земляк Ади Шарипов] / М. Жумабайулы М // Рудный Алтай. - 1999. - 22 июля. - С. 2

Мухамедкалиева, М. Судьба Родины - его судьба [Текст] : [К 90-летию писателя А.Шарипова] / М. Мухамедкалиева // Рудный Алтай. - 2002. - 30 нояб. - С. 2

Шулембаева, Р. "Он оставил чистое и доброе имя..." [Текст] / Р. Шулембаева // Казахстанская правда. - 2002. - 31 дек. - С. 3

Жаксылыков, А. Жизнь, отданная людям [Текст] : [писатель Адий Шарипов] / А. Жаксылыков // Простор. - 2011. - № 7. - С. 165-167.

Шашкова, Л. Две страны в его судьбе [Текст] / Л. Шашкова // Казахстанская правда. - 2012. - 11 сентября. - С. 12

Брусиловская, Е. Достояние всего народа [Текст] / Е. Брусиловская // Казахстанская правда. - 2012. - 13 сентября. - С. 8

Малгаждаров, К. Писатель, партизан, общественный деятель [Текст] : [к 100-летию героя Ади Шарипова] / К. Малгаждаров // Новая жизнь. - 2012. - 16 сентябрь. - С. 4

Выдающийся человек планеты Ади Шарипович Шарипов [Текст] // Пульс района. - 2012. - 21 сент. - С. 4.

Уюкбаева, М. Памяти писателя [Текст]: [писатель Адий Шарипов] / М. Уюкбаева // Мысль. - 2013. - №3. - С. 62.

Садвакасова, Е. Адий Шарипов след оставляющий [Текст] / Е. Садвакасова // Mangi El. - 2014. - № 4. - С. 114-120

Кенжебаев, С. Мои воспоминания о Пантелеймоне Пономаренко [Текст] : время / С. Кенжебаев // Мысль. - 2016. - №3. - С. 28-34.