Известные имена

Имена

Новая немецкая медицина. Советы от немецкая медицина. Клиника немецкой семейной медицины. Почему в израиле хорошая медицина. Главные новости медицины израиля. Медицина в израиле отзывы. Аденома простаты лечение. Быстрое народное лечение аденомы простаты. Аденома простаты и простатит. Легкий способ перестать курить. Как перестать курить уже сегодня. Как перестать хотеть курить. Уход за кожей лица. Качественный уход за кожей летом. Домашний уход за кожей. Боли на ранних сроках беременности. Быстрое лечение на ранних сроках беременности. Ощущения на ранних сроках беременности. Воспаленные гланды лечение. Чем лечить воспаленные гланды дома. Воспаленные гланды симптомы. Прыщи на лице как избавиться. Как навсегда избавиться от прыщей с лица. Прыщи на подбородке как избавиться.

Кабанбай (Ерасыл) Кожагулулы

Кабанбай батырКабанбай (Ерасыл) Кожагулулы (1692-1781) - батыр

Кабанбай Кожакулулы, Каракерей Кабанбай, Ерасыл, Дарабоз. Согласно 9-титомному Справочнику «Казахи» годы рождения и смерти батыра неизвестны, предположительно конец XVII – середина XVIII вв. В другом источнике – Энциклопедическом справочнике «История Казахстана» указываются следующие даты: ок. 1691/92 – ок. 1769/70 на территории Урджарского района ВКО. Кабанбай Кожакулулы – полководец, народный батыр, дипломат. Активный участник и организатор Отечественной войны казахского народа против жунгарской агрессии 20-х гг. XVIII в. Происходил из рода каракерей племени найман. В Шежире Машхура Жусупа Копеева упоминаются имена прославленных героев, где автор пишет: «Во времена хана Абылая из числа казахов вышли такие батыры: Каракерей Кабанбай, Канжыгалы Богембай, Каздаусты Казбек, Шакшакулы Жаныбек, Кокжарлы Кокжал Барак».

Кабанабай в 7 лет потерял отца, в 16 лет – брата, которые погибли от рук жунгар. Батыр с ранних лет проявил смелость, проникая в стан жунгаров и мстя за смерть родных. Воспитывался и жил у сестры в кочевьях рода кереев на территории Жайсана. Защищая табуны лошадей от диких кабанов, получил прозвище «Кабан-батыр». Вместе с Богенбаем, Жанибеком, Отегеном и другими казахскими батырами руководил отрядами казахского ополчения.

Прославился в обороне Туркестана (1724 г.), Алакольском (1725 г.), Булантинском (1730 г.), Аныракайском (1730 г.) и других сражениях. Руководил освобождением захваченных жунгарами казахских земель. Полководческие способности Кабанбая ярко проявились во время военных походов хана Абылая против жунгар.

В 1741 г. в Шаганском сражении на Шынгыстау Кабанбай поднял в атаку казахское войско, за что Абылай-хан назвал его Дарабозом (штурмующий небо). В 1745 г. Кабанбай был одним из казахских биев, которые выразили желание присоединиться к России и вышли с такой просьбой к царскому правительству, заверив Россию о своей поддержке в ее борьбе против жунгар.

В середине XVIII в. в результате усиления борьбы за власть между казахскими ханствами, Барак султан убивает хана Младшего жуза Абулхаира. Кабанбай батыр, обвинив Барак султана в содеянном, выступил против его попытки сближения с Жунгарским ханством. Таким образом, Кабанбай имел влияние на внутреннюю жизнь не только Среднего жуза, но время от времени принимал участие в исторических событиях, происходивших в Младшем жузе.

Кабанбай участвовал в организации казахско-китайской торговли. Боевым соратником батыра была его жена Гаухар – сестра батыра Малайсары. От двух жен у Кабанбая было 7 сыновей. О подвигах Кабанбая слагались легенды, акыны воспевали его в своих жырах. До нас дошел дастан «Кабанбай герой», в котором описываются его ратные подвиги.

Кабанбай батыр участвовал в более чем в 100 сражениях и 54 личных единоборствах. По историческим преданиям Кабанбай воевал в течение 69 лет. Одно из последних и тяжелейших сражений Кабанбая с жунгарами произошло в долине Шорга, на земле Тарбагатая. В Первом историческом архиве Китая ученые Института востоковедения обнаружили письмо XVIII в. каракалпакского бия Кучук Кожа, на котором стояла печать казахского батыра Кабанбая. Этот документ проливает свет на непростые казахско-цинские отношения после разгрома Жунгарского ханства, где решался вопрос возврата восточных казахских земель. В важной внешнеполитической задаче принимали активное участие дети Кабанбая – Едиге, Тометай (более подробно в газете «Казахстанская правда» за 2013 г., 1 и 8 марта – архив на сайте).

Во главе казахских отрядов Кабанбай освобождал от джунгаров города Сайрам, Ташкент, территорию Восточного Казахстана . Большую часть жизни Кабанбай-батыр провел в седле боевого коня. За это время принял участие в 103 сражениях за освобождение от врагов родной земли и ни в одном из них не проиграл. А в жестоких поединках поверг 54 противника.

Его именем названы село в Урджарском районе, улицы в г. Семей и г. Усть Каменогорске (2008 г.). 11 сентября 2009 года на улице Кабанбай батыра (здание АО «Казахтелеком») состоялось торжественное открытие его памятной доски. В сентябре 2012 г. открылся памятник Кабанабай батыру в Тарбагатайском районе. 7 мая 2014 г. состоялось торжественное открытие памятника Кабанбай батыру в областном центре – г. Усть Каменогорске.

 Литература о Кабанбай батыре

Кітаптар-книги

Валиханов Ч. Ч. Собрание сочинений: в 5 т. - Алма-Ата : Гл. редакция Казахской советской энциклопедии, 1985 - Т.4. – С. 8, 11.

Халид Курбангали «Тауарих хамса» (бес тарих). – Алматы: Казахстан, 1992. – С. 105.Аманжолов С. А. Вопросы диалектологии и истории казахского языка. – Алматы: Санат, 1997 . – С. 69.

История Казахстана с древнейших времен до наших дней в 5 т. Том.3 – Алматы: «Атамұра», 2000. - С. 69.

Азмухамбетов, Шакерхан. Соколиная судьба. - Усть-Каменогорск: [б. и.], 2006. - 351 с.

Левшин, А. И. Описание киргиз-казачьих, или киргиз-кайсацких орд и степей [Текст] / А. И. Левшин. - Алматы : Санат, 2009. – С. 497.

История Казахстана: энциклопедический справочник / Министерство связи и информации Республики Казахстан, Комитет информации и архивов. - Алматы: Аруна, 2010. - 631 с.

Бабалар сөзі: Жүзтомдық. – Астана: «Фолиант», 2012. Т.86: Тарихи аңыздар . – Б. 260-283.

Есім Ғ. Қабанбай батыр (1692-1770) / қазақ дүниетанымындағы батырлық философиясы // Сана болмысы. – Алматы: Қазақ университеті, 2007. – Б. 242.

Жумадилов К. Кабанбай батыр: исторический роман-дилогия. - Астана: Аударма, 2006

Игибаев С. К. Шығармашылық беттері - Усть-Каменогорск: [б. и.], 2011. - 420 с.

Қазақтыѕ ханы – Абылай: дәуірі, өмірі мен қызметі: ғылыми басылым / «Мәдени мұра» мемлекеттік бағдарламасыныѕ кітап сериялары. – Алматы: «Ел шежіре», 2011. –Т.1. – Б. 414. 

Ұлы даланың қорғаушылары [Мәтін]. - Алматы: Тау Кайнар, 2016. - 312 б.

Озғанбай, Өмірзақ. Тарихи тұлғалар тағылымы [Мәтін] / Ө. Озғанбай. - Астана: Фолиант, 2016. - 440 б. (Введено оглавление)

Сәнік З. Көптомдық шығармалар жинағы [Мәтін]. Т.1 : Сергелдең. - Алматы: Ан Арыс, 2017. - 328 б.

Нұржеке-ұлы, Б. Қазақ батырлары [Мәтін] / Б. Нұржеке-ұлы. - Алматы: Жалын баспасы, 2020. - 672 б.

Борбасов, С. Қожаберген батыр Жәнібекұлы [Мәтін] : монография / С. Борбасов, А. Тоқтабай, Ж. Шәкенұлы. - Алматы: Palitra-Press, 2020. - 428 б. (Введено оглавление)

Айтқожин Қ. Б. 80 күндік Шорға шайқасы. Қазақ батырлары [Текст] / Қ. Б. Айтқожин. - Өскемен: ШҚПҚ АРГО, 2021. - 204 б. (Введено оглавление)

Мақалалар-Статьи

Байжуманов Т. Надежду батыр оправдывает - славу батыра народ сбережет // Рудный Алтай. - 2004. - 25 мая. - С. 4

Кудайбергенов, Каир. Имени батыра жить в веках: [об открытии мемориальной доски батыру Кабанбаю] // Рудный Алтай. - 2009. - 11 сент. - С. 2.

Кудайбергенов, Кабдылкаир. Под железный звон кольчуги // Рудный Алтай. - 2009. - 8 авг. - С. 3.Азмухамбетов, Шакерхан. Встречи на земле Тарбагатая // Вести Семей. - 2012. - 25 сент. - С. 1-2

Михайлова М. Мавзолей великого воина // Казахстанская правда. - 2000. - 7 нояб. - С. 1,6

Еженханұлы, Бахыт. Несбывшиеся мечты бия // Казахстанская правда. - 2013. - 8 марта. - С. 13.

Альжапарова Р. Герой увековечен в бронзе: 7 мая состоялось торжественное открытие памятника Кабанбай батыру // Усть-Каменогорск. - 2014. - 8 мая. - С. 3.

Шимырбаева Г. Аныракайский треугольник // Байтерек. - 2006. - №1. - С. 23-39

Алтыбаев , Қалибек. Ерасылға Қабанбай есімі Зайсан жерінде берілген. [Мәтін] / Қ. Алтыбаев // Достық . - 2014. - 30 сәуір.- б.2.

Қазақтың хас батыры Қаракерей Қабанбай [Мәтін] : [Өскеменде Қабанбай батырға ескерткіш ашылмақ.] // Өскемен. - 2014. - 24 сәуір.- б.5.

Әбілхан , Серік. Ұлы батырды ұлықтаған күн болды [Мәтін] : [Өскеменде Қаракерей Қабанбай батыр ескерткішінің ашылу салтанаты өтті.] / С. Әбілхан // Дидар. - 2014. - 9 мамыр.- б.3,5.

Анаш Д. Қабанбай батыр - Өр Алтайдың өрінде, Өскеменнің төрінде [Текст] / Анаш Д. // Егемен Қазақстан . - 2014.- 8 мамыр (№ 89). - 1,4

Айтұлы Н. Тәжін киіп даңқтың [Текст] : өлең / Айтұлы Н. // Егемен Қазақстан . - 2014.- 8 мамыр (№ 89). - 4

Құмғанбаев , Мұхаметхан. Шығыс Түркістан Халық армиясының соңғы сарбазы Қабанбай ауылында тұрады [Мәтін] / М. Құмғанбаев // Дидар. - 2014. - 27 маусым.- б.22-23.

Алтыбаев, Қалибек. Ерасылға Қабанбай есімі Зайсан жерінде берілген [мәтін] / Қ. Алтыбаев // Достық. - 2014. - 30 сәуір.- б.2

Мырзаханов , Пәзиолла. Қаракерей Қабанбай [мәтін] : ойтүрткі / Пәзиолла Мырзаханов П. // Достық. - 2014. - 18 маусым.- б.3

Қабанбай М. Бұл зиялы - қай зиялы? [Текст] / М. Қабанбай // Ақиқат. - Алматы, 2014. - №5.- 20-26 бет

Қарамандаев Қ. Қабанбай батырдың өмірі мен ерлігі [Текст] / Қ. Қарамндаев // Қазақ тарихы. - 2014. - №5.- Б.12-14

Әбілхан А. Қазақтың хас батыры Қабанбайға ескерткіш қойылды [Мәтін] / А. Әбілхан // Ақ бұлақ. - 2014. - 13мамыр., №35.- б.2.

Құсайнов Б. Қазақ елі ұмытпас Қабанбайын [Мәтін] / Б. Құсайнов // Ақ бұлақ. - 2014. - 13мамыр., №35.- б.4.

Қабанбай батыр [Мәтін] // Ақ бұлақ. - 2014. - 29 сәуір., №31.- б.2.

Мырзаханов, Пәзиолда. Қаракерей Қабанбайдың өмірдерегі. Қабанбай батыр Аягөзде [Мәтін] : (Жалғасы. Басы өткен сандарда) / П Мырзаханов // Достық . - 2014. - 22 қазан.- б.3

Мырзаханов , Пәзиолла. Қаракерей Қабанбай (Ерасыл) өмірінің дерегі. Қатаған ханмен байланысты . [Мәтін] : (Жалғасы бар) / П. Мырзаханов // Достық . - 2014. - 4 қазан.- б.5.

Қарабекова С. Төрт жолақты жол құрылысы басталды. [Мәтін] : Бағдарлама / С. Қарабекова // Аягөз жаңалықтары. - 2014. - 23 тамыз.- Б.1

Рахметолдақызы, Шекербану. Көкжаралы көкжал барақтың жерленген жері табылды. [Мәтін] : Қазына / Ш. Рахметолдақызы // Мөлдір сана. - 2014. - 27 шілде.- Б.14

Қабанбай М. Ақмолаға көшкін, ағайын! [Мәтін] / Қабанбай М. // Ақиқат . - 2014. - № 8. - С. 39-41 б.

Қабанбай М. Бұл зиялы - қай зиялы? [Мәтін] / Қабанбай М. // Ақиқат . - 2014. - № 5. - С. 20-26 б.

Қабділәшімқызы Д Қабанбайда қарымды істер көп [мәтін] / Д Қабділәшімқызы // Тарбағатай. - 2015. - 26 қаңтар.- б3

Нұғманбекова , Раушан. Қабанбай батыр атындағы мұражай ашылды [Мәтін] : [Семейдің инновациялық университетінде Қаракерей Қабанбай атындағы мұражай ашылды.] / Р. Нұғманбекова // Дидар. - 2015. - 13 наурыз.- Б.6.

Қабанбай М. Емдел, қазақ! [Текст] / М. Қабанбай // Ақиқат. - Алматы, 2015. - №3.- 58-60 бет

Қабылов , Сағатбек. Бабалар жолы - бізге өнеге [Мәтін] : (Басы өткен сандарда) / С. Қабылов // Достық. - 2015. - 11 сәуір.- б.4

Есдәулет , Ұлықбек. Қаламгер Қабанбайға неге бір белгі жоқ? [Мәтін] : [Белгілі балалар жазушысы Марат Қабанбайдың есімін мәңгі есте қалдыру туралы.] / Ұ. Есдәулет // Дидар. - 2015. - 19 қараша.- Б.26.

Мұратқали, Жақсылық. Дарабоз батырдың дәстүрлі турнирі Семей төрінде [мәтін] / Ж. Мұратқали // Семей таңы . - 2015. - 27 қазан.- Б.2

Күзембаев, Қайыржан. Қаракерей Қабанбай батырдың қанжары [Мәтін] / Қ. Күзембаев // Дәстүр. - 2015. - №6.- Б.38-39.

Қуанұлы, Салтанат. Жас ақындар ескерткіштің алдында жыр оқыды [Мәтін] : [Отан қорғаушылар мен Жеңіс күніне орай Өскемен жастары қабанбай батыр ескерткіші алдында әдеби-сазды кеш өткізді.] / С. Қуанұлы // Дидар. - 2016. - 6 мамыр.- Б.24.

Кенжехан, Мұратхан. "Қаракерей Қабанбай" тарихи драмасы сахналанды. [Мәтін] : [спектакльдің тұсаукесер рәсіміне облыс Әкімінің орынбасары Ж. Омар қатысып, сөз сөйледі.] / М. Кенжехан // Дидар. - 2014. - 7 мамыр.- Б.2.

Қабанбай М. Маймылдың бізге керексіз қоңыраулы құйрығы [Текст] / М. Қабанбай // Ақиқат. - Алматы, 2016. - №5.- 50-53 бет

Нұрланұлы , Думан. Қол бастаған Қабанбайдың қолтырмашы [Мәтін] / Д. Нұрланұлы // Дидар. - 2016. - 8 қыркүйек.- Б.6.

Мұратқалиұлы, Жақсылық. Батыр жүлдесі сарапқа салынды [Мәтін] / Ж. Мұратқалиұлы // Семей таңы. - 2016. - 25 қазан.- Б:1

Нұрмұхан Айдана Қабанбайтану кенжелеп қалды [Мәтін] / А. Нұрмұхан// Айқын . - 2016.- 14 қазан (№ 153). - 5

Сәнік Зейнолла Қабанбай батыр және оның жорық іздері [Текст] / Сәнік Зейнолла // Қазақ әдебиеті және мемлекеттік тіл . - 2016. - № 10. - С. 2-6 б.

Жақып Б. Ұлтының ұраны болған Дарабоз [Текст] / Б. Жақып // Семей таңы . - 2017. - 24 наурыз.- Б.1

Ұлықбек , Бейсенғазы. Үржарлықтар Қабанбай бабасымен қауышты [Мәтін] : [Үржар ауданының орталығында Қабанбай батыр ескерткіші ашылды.] / Б. Ұлықбек // Дидар. - 2017. - 25 наурыз.- Б.4.

Қасым , Азамат. Баһадүр батырдың ескерткіші бой көтерді [Мәтін] : [Үржарда Қаракерей Қабанбайға арналған ескерткіш орнатылды] / А. Қасым // Егемен Қазақстан. - 2017. - 24 наурыз.- Б.12

Жырғал , Құсмілия. Алаштан ән оздырған Тұрсынғазы [Мәтін] / Қ. Жырғал // Дидар. - 2017. - 31 тамыз.- Б.26.

Әбіш Маржан Батыр баба рухына бағышталды [Текст] / Әбіш Маржан // Қазақ әдебиеті . - 2017.- 26 мамыр - 1 маусым (№ 22). - 22

Сыдықова Г. Қабанбай батыр ескерткіші тұрғызылды [Мәтін] / Сыдықова Г. // Айқын . - 2017.- 14 сәуір (№ 55). - 7

Оспанбай А. Қазақтың бас батыры - Қабанбай [Мәтін] / Оспанбай Ақниет // Түркістан . - 2017.- 25 мамыр (№ 21). – Б. 11

Елубай, О. Қабанбай ауылындағы қуаныш [Мәтін] / О. Елубай // Егемен Қазақстан. - 2018. - 8 қаңтар.- Б.6.

Елубай, О. Қарасөздің Қабанбайы [Мәтін] : Марат Қабанбаевтың 70 жылдығына орай көлемді мақала / О. Елубай // Қазақ әдебиеті. - 2018. - 6 сәуір.- Б.8-9

Абадилова А. Қ. М. Қабанбай "Бауыр" әңгімесі [Мәтін] / А. Қ. Абадилова // Қазақ тілі мен әдебиеті. - 2018. - №4.- Б.79-82.

Момынова , Бағдан. Марат Қабанбайдан қалған сұрақ "неге ?" [Мәтін] / Б. Момынова // Қазақ әдебиеті. - 2018. - 31 тамыз.- Б.10-11.

Тазабекова Р.Д. Әдебиеттік оқу [Мәтін] / Р. Д. Тазабекова // Бастауыш мектеп. - 2018. - №5-6.- Б.59-60.

Берістен , Жанарбек. Бабадан қалған байтағым... [Мәтін] : [Тарбағатай ауданының жер -су атаулары туралы аңыздар мен тарихи деректер.] / Б. Берістен // Дидар. - 2018. - 20 қараша.- Б.5.

Жұмабаева А. Марат Қабанбай "Бауыр" әңгімесі [Мәтін] / А. Жұмабаева // Қазақ тілі мен әдебиеті. - 2018. - №9.- Б.78-82.

Қабанбай, Марат. Бауыр [Мәтін] / М. Қабанбай // Жұлдыз. - 2018. - N3.- Б.157-172

Қайран, Қалихан. Қубас ат туралы хикаят [мәтін] / Қ Қайран // Тарбағатай. - 2019. - 25 мамыр.- б5

Назирова, Жанар. Қ.Жұмаділовтің "Дарабоз" романының көркемдік шешімі [Мәтін] / Ж. Назирова // Қазақстан мектебі. - 2019. - №12.- Б.51-53.

Өлке тарихынан сыр шертеді [Мәтін] : [Қабанбай ауылында жаңа мұражай ашылды] // Дидар. - 2020. - 16 маусым.- Б.1.

Әмірбекұлы, Сейсен. Кентавр [Мәтін] : [жазушы Марат Қабанбай туралы] / С. Әмірбекұлы // Жас Алаш. - 2021. - 18 наурыз.- Б.10.

Егемендік жылдары ашылған ескерткіштер [Мәтін] / дайын: А. Ғали-Асқар // Дидар. - 2021. - 30 қыркүйек.- Б.8.

Аллабергенұлы, Дәурен. Ұлы даланың қаһарман тұлғасы [Мәтін] : [Қабанбай батырдың 330 жылдық мерейтойына орай республикалық ғылыми -практикалық конференция өтті] / Д. Аллабергенұлы // Дидар. - 2021. - 2 қараша.- Б.4.

Сабырбай Қ. Тұрсынғазы туындыларының тарихы [Мәтін] / Қ. Сабырбай // Семей таңы. - 2021. - 19 қараша.- Б.4.

Нұрмұхамедов Ә. Бұрымбет биге ескерткіш орнатылады [Мәтін] / Ә. Нұрмұхамедов // Дидар. - 2021. - 16 қараша.- Б.6.

Қабанбай, Марат. Соңғы сілеусін [Мәтін] : әңгіме / М. Қабанбай // Менің өлкем. - 2022. - 10 ақпан.- Б.20

Қайнарұлы, Мерей. Қабанбай батыр музейі ашылады [Текст] : [Сәрсен Аманжолов атындағы университетте Қабанбай музейі ашылады] / М. Қайнарұлы // Егемен Қазақстан. - 2022. - 17 наурыз.- Б.16